X
تبلیغات
بازی تراوین

نقد وبررسی کتبعلوم تجربی دوره متوسطه راهنمایی

مقدمه

با توجه به این که درس علوم تجربی جزءعلو م پایه می باشد ، تجربی بودن این درس موجب می شود که اساس این درس بر مبنای انجام آزمایش و فعالیت باشدتا ضمن انجام فعالیت های عملی این درس برای دانش آموزان جذاب و جالب باشد و بهتر است کتاب را با آزمایش های جالب ،جذ ب و سرگرم کنند ه  غنی نمود . 

برای این منظور

نقد وبررسی کتب 

 علوم تجربی  

 

دوره متوسطه راهنمایی

مقدمه

با توجه به این که درس علوم تجربی جزءعلو م پایه می باشد ، تجربی بودن این درس موجب می شود که اساس این درس بر مبنای انجام آزمایش و فعالیت باشدتا ضمن انجام فعالیت های عملی این درس برای دانش آموزان جذاب و جالب باشد و بهتر است کتاب را با آزمایش های جالب ،جذاب و سرگرم کنند ه  غنی نمود .

برای این منظور اینجانب جزوه ی دستور کار آزمایشگاه سال دو م وسوم را طراحی کردم که د وبلاگ اینجانب موجود می باشد 

 تا به این وسیله تدریس این درس برای دانش آموزان جالب و جذاب باشد ودر کلاس درس احساس خستگی و پوچی نکنند .لذا پیشنهاد می شود جهت غنی سازی تدریس این کتاب به تعداد آزمایش و فعالیت های عملی افزوده شود و تا حد امکان از مطالب تئوری آن کاسته شود.

در ادامه تعدادی فعالیت و آزمایش مربوط به هر قسمت از کتاب موجود را خدمتتان عرض خواهم کرد.

حجم کتاب بسیار زیاد می باشد و همین موجب شده دبیرا ن فقط به تدریس مطالب تئوری آن بپردازند ودیگر وقتی برای انجام فعالیت یا تدریس مشارکتی و فعال وجود ندارد و بهتر است مقداری از مطالب جنبی و تکراری که دانش آموزان در پایه های قبلی به ویژه در دوران ابتدایی با آن ها آشنا شده اند را حذف نمود.

کتاب سال دوم نسبت به کتاب سال اول و سوم مطالب بیش تر و سنگین تری دارد لذا  در صورت امکان چند تا از دستگاه های بدن به سال اول منتقل شود.

نواقص موجوددرکتاب علوم سوم  وپیشنهادات لازم جهت غنی سازی آن

1- در بیان مدل های گوناگون برای اتم که نظریه ی دانشمندان به طور ناقص ارائه گردیده است و اشاره ای به نحوه ی دست یابی آنان به این  نظریه ها اشاره ای نشده است مثلاً برای دانش آموزان جای سؤال است که تامسون چگونه به این نتیجه رسیده است که در اتم الکترون وجود دارد و بهتر است در این قسمت اشاره ای به لامپ کاتدی وآزمایش های او بشود . 

2- در بیان نظریه ی رادرفورد نیز مطرح می شود که چگونه او متوجه شده اتم هسته دارد و حجم آن نسبت به اتم کوچک بوده اما جرم آن زیاد است و ما مجبوریم آزمایش ورقه ی طلا را برای دانش آموزان بیان کنیم .لذا بهتر است آزمایش او در کنار نظریه اش بیان شود که این امر کمک زیادی به یادگیری دانش آموزان می کند. 

3-باتوجه به این که در تاب بیان شده است نوترون بیست سال بعد از بور توسط جیمز چادویک کشف شده است اما کتاب در رسم مدل بور، نوترون را نیز در هسته رسم کرده است و این امر با نظریه ی بور در تناقض می باشد. 

4- نماد شیمیایی به طور واضح در کتاب بیان نشده است و به صورت خیلی سربسته به آن اشاره گردیده است. 

5- با توجه به این که انرژی هسته ای بحث روز کشورمان می باشدو دانش آموزان بسیار کنجکاوند تا مطالبی در مورد آن بدانند .در کتاب در قسمت بیش تر بدانید قرار داده شده است و بعضی از دبیران به سادگی از کنار آن می گذرند و اگر بخواهیم آن قسمت را توضیح دهیم وقت زیادی را می طلبد و جزء برنامه ی آموزشی نمی باشد و مطلب هم مقداری ناقص بیان شده است . در صورت امکان این قسمت جزء درس شده و به راههای مهار انرژی هسته ای کامل اشاره شود. 

6- مدل بسازید صفحه ی 15 کتاب به جای مقوا از کارتن استفاده شود ویا مدل ها با خمیر بازی درست شودوبرای بیان ظرفیت ها از خلال دندان یا چوب کبریت استفاده شود بهتر است. 

7- آزمایش کنید صفحه ی 21  گفته شده از یک لامپ 9 ولتی استفاده شود در حالی که لامپ 5/1 ولتی هم به زور جواب می دهد لذا بهتر است بیان شود از لامپ 5/1 ولتی استفاده گردد و نیز بعض از مواد ا لکترولیت ضعیفی هستندبطوری لامپ روشن نمی شود ،  بنابراین  آزمایش دانش  آموزان نتیجه می گیرند که آن ماده الکترولیت نمی باشد و بهتر است بیان شود که در این آزمایش از وسایل دیگری که عبور جریان های کم را نیز نشان می دهند استفاده شود. 

8- در تعریف شناساگر بیان شده رنگ های خوراکی بسیار ی یافت می شود که در اسید یک رنگ و در بازها رنگ دیگر ی دارند و در متن کتاب یا در آزمایش کنید اشاره ای به این مواد نشده است که بهتر می باشد این مواد در متن کتاب یا آزمایش گنجانده شود و به نظر می رسد تعریف هم زیاد کامل نمی باشد زیرا وسایل و مواد دیگری وجود دارند که شناساگر دقیق تر ی می باشند. 

9- آزمایش کنید صفحه ی 22  مورد پنجم به جای استفاده از لیوان اگر از یک شیشه ی مربا که بر روی در آن سوراخی ایجاد شده است استفاده کنیم بهتر است زیرا گاز آزاد شده از یک قسمت بیرون می آید و بهتر می توان آن را شناسایی کرد. 

10- در صفحه ی 33 نظریه ی داروین بطور ناقص بیان شده و اشاره ای به تکامل نگردیده است علی رغم این که ممکن است ما این نظریه را قبول نداشته باشیم دلیل بر بیان ناقص یک نظریه نمی شود لذا بهتر است این نظریه حذف یا بطور کامل بیان شده ودر کنار آن استدلال لازم نیز بیان گردد. 

11-در هنگام بیان نظریه ی دانشمندان بهتر است در کادری به صورت بیش تر بدانید اشاره ای با زندگینامه ی آن دانشمند نیز بشود زیرا این مطالب برای دانش آموزان بسیار جالب و جذاب می باشدو زنگینامه ی بعضی از دانشمندان نیز آموزنده و نیرو بخش برای دانش آموزان است. 

12- در صفحه ی 41 کتاب هنگام بیان پدیده های حاصل از حرکت ورقه ها موارد عینی که در روی زمین روی داده است مثلاً فلان کوه نتیجه ی برخورد دو ورقه ی قاره ای و یا.... می باشد اشاره نشده است در حالی که بیان این موارد به یادگیری این پدیده ها کمک زیادی می کند. 

13- در صفحه ی 46 کتاب هیچ توضیحی درباره ی سیارات تشکیل دهنده منظومه ی شمسی داده نشده است در حالی که دانش آموزان علاقه ی زیادی به دانستن مطالبی در مورد آن ها دارند لذا در صورت امکان مطالب مختصری در مورد این سیارات در کتاب گنجانده شود. 

14-درفعالیت صفحه ی 51کتاب(زاویه یاب بسازید) میخ بر روی نی قرار دارد و دانش آموزان نیز هنگام ساخت این وسیله میخ را برروی نی می کوبند که مانع دید می شود لذا بهتر است این شکل اصلاح گردد.و به جای کلمه ی شاغول بهتر است گفته شود از یک جسم تقریباً سنگین مانند یک واشر یا پیچ استفاده شود. 

15- در فعالیت صفحه ی 51 به نظر می رسد نمی توان از زاویه یاب ساخته شده در فعالیت بالا برای  تعیین  فاصله ی درخت  استفاده کرد.  زیرا که این زاویه یاب برای اندازه گیری  ارتفاع می باشد و برای تعیین فاصله ی افقی زاویه یاب نیز باید بر روی صفحه ای به طور افقی بچرخد. 

16- علی رغم این که دانشمندان ایرانی در ستاره شناسی تبحر خاصی داشته و نظرات زیادی را ارائه داده اند هیچ اشاره ای به خدمات آنان در این زمینه نگردیده است و بهتر است مقداری از مباحث این قسمت به بیان نظرات آنان اختصاص داده شود. 

17- در فصل 6  کار به طور کامل مورد بحث قرار گرفته و خیلی در مورد آن توضیح داده شده تا قابل فهم برای دانش آموز باشد اما از کنار موضوعات دیگر خیلی ساده رد شده اند به ویژه بحث ماشین های ساده و از جمله اهرم خیلی مختصر بیان شده و با رسم چند شکل ناقص از کنار آن گذشته است و لازم می باشد مطالب آن کمی کامل تر بیان شود.و همچنین اشاره ای به نحوه ی محاسبه ی مزیت مکانیکی سطح شیب دار ،پیچ و گوه نشده است. 

18- در فکر کنید صفحه ی 77 به جای بیان موضوع مرتاض های هندی می توان راه رفتن بر روی برف با کفش معمولی و کفش اسکی را بیان کرد ویا راه رفتن مرغ و مرغابی را بیان نمود.

19- برای نشان دادن نحوه ی انتقال فشار توسط مایعات و مقایسه آن با گاز ها بهتر است فعالیت زیر گنجانده شود.

بالا بر بسازیم

وسایل مورد نیاز:

 2- چهارعدد لیوان یکبار مصرف 3- یک عدد ست سرم 20cc  1- چهار عدد سرنگ

    4- مقداری گچ  5-چسب رازی  6- درب پلاستیکی شیشه ی مربا  

 7- میخ و پیچ و مهره ی کوچک 

روش ساخت: 

مطابق شکل (الف) درته دو لیوان  سوراخی به اندازه ی قطرسرنگ ها ویک سانتیمتر مانده به لبه ی لیوان هایک سوراخ به اندازه ی قطر شلنگ ست سرم ایجاد کنید.


مطابق شکل(ب)دوتاازسرنگ ها راطوری دراین سوراخ ها قراردهیدکه انتهای سرنگ بالای سوراخ بما ند.به ابتدای سرنگ کمی چسب رازی بمالید و تکه ای از شلنگ ست سرم را از سوراخ عبور داده و به ابتدای سرنگ بچسبانید.اکنون سرنگ را در وسط لیوان قرار داده و گچ را آماده کرده و در  لیوان و اطراف سرنگ بریزید و کمی صبر کنید تا خشک شود.

لیوان دوم را نیز به این ترتیب آماده کرده و در آن گچ بریزید ومانند لیوان اول آماده کنید.

دو طرف انتهای سرنگ را با یک میخ داغ سوراخ کنیدو درب پلاستیکی شیشه مربا را نیز سوراخ کرده و با پیچ و مهره ی کوچک بر روی سرنگ ها ببندید.

اکنون یکی از سرنگ های باقی مانده را از آب پر کرده و به سر آزادشلنگ ست سرم وصل نمایید و به انتهای شلنگ لیوان دیگر سرنگ خالی که به بیرون کشیده شده(پر از هوا گشته)را وصل نمایید.اکنون بالا بر شما آماده است .یک وزنه را درون در شیشه مربا قرار دهید و سرنگ خالی و یا سرنگ پر از آب را فشار دهید. وزنه بالا رانده می شود .مقدار مسافتی که وزنه در دو بالا بر بالا می رود را اندازه گرفته و با هم مقایسه کنید. چه نتیجه ای می گیرید؟

 

 

20- در آزمایش کنید صفحه ی 83 به جای استفاده از قوطی فلزی بهتر است از بطری آب معدنی استفاده  کنیم که بی خطر بوده و بهتر جواب می دهد.

21- برای نشان دادن رسانایی می توان فعالیت زیر را گنجاند که هم علمی و هم سرگرم کننده می باشدوموجب علاقه مندی دانش آموزان به درس علوم می شود.

آزمایشی برای حواس جمعی

و مهارت دست

 وسایل مورد نیاز


1- یک جعبه مانند جعبه ی کفش  2 - آدابتوریا چهار باطری بزرگ

 3-سیم برق     4- سیم برق ضخیم مانند سیم کابل

5- لامپ 5/1ولتی با پایه یا زنگ اخبار 6 ولتی

                    

   روش ساخت

داخل جعبه چهار باطری بزرگ را جاگذاری کنید. لامپ* 5/1 ولتی با پایه را بر روی جعبه نصب کنید. و یک سر سیم آن را مستقیماً به سر باطری ها وصل کنید. و یک سیم ضخیم مانند سیم داخل کابل های برق را از داخل پوشش پلاستیکی خارج کنید و آن را به شکل زیگزاک                             در آورید و یک انتهای آن را به لامپ وصل کنید.

یک تکه ی دیگر از سیم ضخیم را ببرید و به شکل           در آورده و داخل قطعه ی آماده شده ی قبلی قرار داده و آن را بر روی جعبه محکم کنید. انتهای باطری ها را به کمک یک سیم روپوش دار به حلقه وصل کنید . دستگاه شما آماده است.

طرز کار دستگاه

درحالت عادی لامپ روشن نمی شودمگرحلقه باسیم زیگزاک شکل برخوردنماید.     که در این حالت مدار بسته می شود و لامپ روشن می گردد.

22 – برای تفهیم مقاومت الکریکی می توان فعالیت زیر را در کتاب گنجاند.

مقاومت الکتریکی

(رئوستا) *

 وسایل مورد نیاز

                                        

1- مداد

2- سیم برق

     3-لامپ 5/1 ولت با پایه

  4- باطری

  روش ساخت

ابتدا مطابق شکل یک مدار الکتریکی آماده کنید. یک مداد آورده و نصف چوب آن را سرتاسر ببرید،تا مغز مداد بیرون بیاید ،سپس یک از سیم هایی که یک قطب باطری را به لامپ وصل می کمند را ببرید .آن گاه مغز مدار را مطابق شکل در مدار قرار دهید. وقتی که سر آزاد سیم بر روی مغز مداد نزدیک نوک آن قرار می گیرد لامپ روشن می شود. اکنون سر آزاد سیم را به آرامی به طرف انتهای مداد حرکت دهید چه روی می دهد؟ چرا ؟

توجه:

* رئوستا جسم مقاومت داری است که آن را درمدارجریان برق قرار می دهند، باتغییرطول آن می توران مقاومت آن را کم یا زیاد کرد و مقدار جریان مدار را تنظیم کرد.

23 – برای بیان کاربرد آهنربا فعالیت زیر گنجانده شود که هم علمی و هم سرگرم کننده می باشدوموجب علاقه مندی دانش آموزان به درس علوم می شود.

تشخیص سکه های تقلبی به کمک

آهن ربا

 وسایل مورد نیاز

                                        

 U 1- آهن ربای شکل

2- سکه

  3-  مقوا                                                                            

  4- واشر آهنی

روش انجام آزمایش

آهن ربای U شکل قوی را یر رذوی یک مقوا بچسبانید به طور یکه آهنربا در وسط مقوا  در حدود 3 سانتیمتر دورتر از خط مرکزی وسط مقوا قرار گیرد.

مقوا را برگردانیر و با قرار دادن چندجلدکتاب  در زیر یک طرف ، آن را شیب دار کنید.امنون چند سکه و واشر آهنی را بر روی خط مرکزی مقوا بغلتانید .چه رو ی می دهد؟چرا؟

نتیجه

سکه ها در یک جاو نزدیک خط مرکزی و واشرها ی آهنی کمی دورتر متمایل به سمت آهنربا جمع می شوند.زیرا آهن ربا واشر های آهنی را جذب می کند ومسیر آنها را تغییر می دهد ولی بر روی سکه ها اثری ندارد.*

* توجه:

ازاین روش دردستگاه هایی مانند تلفن عمومی برای جداکردن سکه های تقلبی استفاده می شود.

24-برای مشاهده ی اثر قطب های آهن ربا بر یکدیگر می توان فعالیت زیر را گنجاند

اثر قطب های آهنربا

 بر یکدیگر

 وسایل مورد نیاز

                                        

1- آهن ربای حلقه ای

  2- میله ی چوبی

    3-  پایه ی چوبی                                                                           

       4- چسب چوب

 روش انجام آزمایش

چند عدد آهن ربای حلقه ای فراهم کنید*. و مطابق شکل یک میله ی چوبی یا پلاستیکی را از داخل آنها عبور دهیدو اکنون آهن ربا ها را برگردانی و بر روی هم قرار دهید چه روی می دهد. بار دیگر یکی از آهن را با ها را برگردانیدچه روی می دهد؟

در حالتی که آهن ربا ها از هم دور می شوند آهن ربای پایینی را به طرف بالا حرکت دهید چه روی می دهد؟

نتیجه

وقتی دو آهنربا  از طرف قطب نا همنام کنار هم قرار می گیرند .  هم دیگر را می ربایند. وقتی که از قطب های هم نام کنار هم قرار گیرند یک دیگر را می رانندو و اگر در این حالت آهن ربای پایینی را به طرف بالا حرکت دهیم، آهن ربای بالایی نیز به طرف بالا رانده می شود.

          * این آهن ربا ها در خرازی ها  وجود دارد.

25-  این فعالیت برای صفحه ی 104 کتاب مناسب است.

ساده ترین زنگ اخباررا بسازید

 وسایل مورد نیاز

              1- یک میخ آهنی

               2- یک قطعه حلبی

              3-یک تخته ی چوبی

               4- چند متر سیم با روپوش لاکی

                5- کلید

        6-چند باطری 5/1ولت

 روش انجام آزمایش

ابتدا یک تخته به ابعاد 15 ×10تهیه کنید. سپس از حلبی نواری به عرض 2 و طول10    سانتیمترببرید.اکنون مطابق شکل قسمت های نقطه چین را ببرید و قسمت اضافه را خم نماییدتا به شکل زاویه ی قائمه در آید.این قسمت را بر روی تخته بگذارید و با میخ نوار را روی تخته محکم کنید.


یک تکه دیگر از حلبی به عرض یک سانتیمتر ببرید وبه شکل U در آورید و یک طرف آن را زیر تخته بگذارید و با میخ محکم کنیدوطرف دیگر آن  آن را به شکل مثلث در آورید.به طوری که نوک آن با ورقه ی نصب شده ی قبلی در تماس باشد.و با یک سیم آن را به منبع جریان وصل کنید.

اطراف میخ در حدود50 دور سیم روپوش دار لاکی بپیچید،و یک سر این سیم رابه یک منبع جریان وصل کنید.(می توانید در بین این سیم یک کلید جهت قطع و وصل جریان قرار دهید)انتهای دیگر سیم رابه نوار حلبی 10سانتیمتروصل کنید. زنگ شما آماده است و تا زمانی که شستی کلید را فشار دهید همچنان کار می کند.چرا؟

نتیجه

با فشردن شستی مدار بسته و جریان بر قرار شده میخ به آهن را تبدیل می شود و ورقه را جذب می کند.در این حال ورقه از ورقه ی مثلث شکل جدا و جریان قطع می شود و میخ خاصیت

مغناطیسی خود را از دست می دهد و ورقه به جای اول خود بر می گردد ومراحل بالا دوباره تکرار می شود.

26- این آزمایش برای صفحه ی    118 کتاب مناسب است.

تشریح   مغز

گوسفند

 وسایل مورد نیاز

                                        

1- مغز گوسفند

2- تشتک تشریح                     

   3-جعبه ی تشریح

روش انجام آزمایش

مغزرابادقت به طوری که به اجزای آن آسیبی نرسدازجمجمه بیرون آورید .*در   این صورت پرده های مننژ روی مغز باقی خواهند ماند. مغز را در تشتک تشریح قرار دهید **و ابتدا پرده ی شامه را که پرده ی سختی است را مشاهده کنید.قسمتی از این پرده مخ را از مخچه جدا می کند(چادر مخچه)و قسمتی از آن به طور عمودی بین دو نیمکره مخ نفوذ کرده است(داس مخ).

بعد مخ را طوری در تشتک قرار دهید که سطح پشتی آن رو به شما باشد . در این حالت دو نیمکره چیسن خورده مخ ، به چین خوردگی گیجگاهی (سیلویوس)که در سطح جانبی هر نیمکره وجود دارد،توجه کنید. همچنین به پرده ای که مستقیماً روی مغز را پوشانده دقت کنید. این پرده که شفاف بوده و رگهای خونی فراوان دارد ودر تمام شیارهای مخ فرورفته ،همان پرده ی نرم شامه است، مخچه دومین بخش بزرگ مغز است که در آن دو نیمکره مخچه و رابط کرمینه ای به وضوح دیده می شوند.حال شکلی ازسطح پشتی مخ رسم کنیدو قسمت هایی را که مشاهده کرده اید روی شکل نشان دهید.

در مرحله ی بعد مغز را به پشت روی تشتک قرار دهید به طوری که سطح زیرین یا شکمی آن مقابل شما باشد، در این حالت از بالا به پایین به ترتیبل لب های بویایی کیاسمای بینایی ، دنباله هیپوفیز، پایک های مغزی، برجستگی حلقوی و سطح پیشین بصل النخاع رامشاهده خواهیدکرد.

در مرحله ی سوم دوباره مغز را طوری قرار دهید که سطح پشتی آن مقابل شما باشد.

حالا با نوک یک قیچی تیز الیاف پرده نرم شامه را در شیار بین دو نیمکره با دقت ببرید.آن گاه به کمک نوک انگشتان به آهستگی و با دقت شیار بین دو نیمکره را باز کنید.(در ص.رت لزوم از لبه ی ضخیم اسکالپل استفاده کنید)تا این که به نوار سفیدی بر خورد کنید. این نوار سفسد که در عمق 5/1 -2  سانتیمتری قرار دارد و در امتداد دو نیمکرهجای دارد،همان رابط پینه ای است.

بعد در امتداد رابط پینه ای با دقت شیار کم عمقی با اسکالپلایجاد کنید. دراین صورت این رابط دو نیمه می شودو در زیر آن رابط سه گوش پدیدار می شود. رابط سه گوش مانند مثلثی است که دو رأس آن در قاعده دو بطن و رأس سومش در جلو و در محل اتصال دو نیمکره جای دارد.

حال رابط سه گوش را ببرید . در دو نیمکره مخ دو حفره نعلی شکل مشاهده خواهید کرد که همان بطن های جانبی هستند و درون هر کدام یک شبکه خونی که مایع مغزی نخاعی را تشریح می کند پیدا خواهید کرد. درون هر بطن یک برآمدگی نیز می یابید که همان جسم مخطط است. اگر با کاردک برشی به این جسم بدهید درون آن را شامل نقاط سفید و روشن خواهید یافت.در قاعده دو بطن دو برآمدگی به نام تالاموس موجودند که در بین آنها اندامی کروی به اندازه یک مهره تسیبح به نام اپی فیز متصل است . بالاخره در پایین تر از تالاموس ها به چهار بر آمدگی بر می خورید که برجستگی های چهار گانه نام دارند.

توجه:

* بهتر است از قصاب بخواهید این کار را برای شما انجام دهد.

** از آنجا که بافت مغز بسیار نرم است،قبل از اقدام به تشریح بهتر است چند دقیقه ای آن را در آب جوش قرار دهید.

27- این آزمایش برای صفحه ی   122  کتاب مناسب است.

انعکاس پلک ها  

وسایل مورد نیاز

                                        

1-  صفحه ی شیشه ای

               2- گلوله ی پنبه یا کاغذی

                    3-

                     4-

روش انجام آزمایش

یکی از دانش آموزان را بنشانید و صفحه ی شیشه ای را مقابل صورت او نگه دارید. از یکی ازدانش آموزان بخواهیدتا گلوله ی پنبه یاکاغذی را به سوی او پرتاب کند .

چه روی می دهد؟چرا؟

نتیجه

پلک های شخص مورد آزمایش بسته خواهد شد و او قادر نخواهد بود با وجود حفاظ شیشه ای از بسته شدن چشم ها جلوگیری به عمل آورد. زیرا این عمل جزء اعمال انعکاسی می باشد که به صورت غیر ارادی و بسیار سریع انجام می شود و نقش حفاظت از اندام های بدن را دارند.

   28 - این آزمایش برای صفحه ی   138  کتاب مناسب است.

مشاهده ی دستگاه تناسلی در قورباغه  

وسایل مورد نیاز

1- تعدادی قورباغه

  2- تشتک تشریح                                     

   3-جعبه ی تشریح

   روش انجام آزمایش

ابتدا با دقت رو ده بند را به طور طولی شکافت دهید و بعد روده را از راست روده و معده جدا کنید و آن را کنار بگذارید .در زیر روده دستگاه تناسلی – ادراری نمایان خواهد شد.در هر دو جنس یک جفت کلیه وجود دارد که در طرفین ستون مهره ها قرار دارند.در جنس نر میز نای ها از لبه خارجی کلیه ها پایین آمده ودر انتهای هر کدام از آنها قبل از اتصال به کلوآک یک برآمدگی به نام کیسه منی پدید آمده است.

بیضه ها یک جفت هستند و هر کدام به وسیله لوله های  اسپرم بر (مجاری افران) به کلیه مربوطند و ترشحات آنها وارد میزنای می شود . بنابراین مجرای خروج اسپرم و ادرار مشترک است وبه این علت آن را دستگاه تناسلی –ادراری می گویند .

به پرده روی بیضه ها اجسام زرد رنگی که اندوخته چربی بوده و منشعب هستند متصل و آویزانند. همچنین در روی سطح پیشین هر کلیهممکن است غده فوق کلیوی را که به رنگ زرد است را ببینید.

در جنس ماده نیز اجسام زرد وجود دارند . تعداد تخمدان ها  یک جفت است که در جانور بالغ حجم عمده ای از حفره ی شکمی را اشغال می کنند و در پرده پیوندی

محصورند تخمک ها ابتدا سفیدند، بعد زرد می شوند . در حالت بلوغ تخمدان ها سیاه رنگ را که دارای دانه های سفید یا زرد، هم هست مشاهده خواهید کرد .

لوله ی تخم بر (اُویدوکت) لوله بسیار پیچ خورده ای است که سر تحتانی آن به کلواک متصل می شود و سر فوقانیش در حفره شکمی و بالاتر از تخمدان باز می شود . ابتدای لوله ی تخم بر قیفی شکل بوده و شیپور فالوپ نام دارد . اُویدوکت در نزدیکی کلواک کمی متورم شده و رحم را به وجود می آورد.  

29 - این آزمایش برای صفحه ی   138  کتاب مناسب است.

مشاهده ی اسپرم های

 قورباغه

وسایل مورد نیاز

                                        

 1- قورباغه

 2- جعبه ی تشریح

  3- سینی تشریح

    4- محلول آبی متیل

    5- میکروسکوپ

       6- لام و لامل

روش انجام آزمایش

بیضه های قورباغه ای که تازه کشته اید را در یک ظرف پتری پاکیزه بیندازید و به آن ده سانتیمتر مکعب محلول رینگر یا آب چشمه بیفزایید،ر بعد با نوک یک پنس

تمیز این اندام ها را در داخل مایع از هم باز کنید . قطره ای از این محلول تعلیقی را روی لام قرار دهید ، لامل را بگذارید و زیر میکروسکپ مشاهده کنید.

در ابتدا سلول های جنسی (اسپرم)حرکت نمی کنند،زیرا تراکم دی اکسید کربن در محیط بالاست.پس از چند دقیقه نوسانات ر را می توان با درشت نمایی قوی مشاهده کرد.هر گاه یک قطره آبی متتیل به لام اضافه کنید تاژک ها ی اسپرم رنگ می شوند ،ولی سلول ها می میرند. 

30 - این آزمایش برای صفحه ی   138  کتاب مناسب است.

مشاهده ی اوول های

 قورباغه

وسایل مورد نیاز

1- قورباغه

 2- جعبه ی تشریح

  3- سینی تشریح

    4- محلول آبی متیل

    5- میکروسکوپ

     6- لام و لامل

 

روش انجام آزمایش

در تشریح قورباغه ای که تازه کشته شده باشد،دو توده بزرگ از اوول ها دیده می شوند که در واقع همان تخمدان ها هستند.اگر با ذره بین هر تخمدان را مورد

برسی قرار دهید اوول ها ی زیادی را به رنگ شیرییا سیاه در آن مشاهده خواهید کرد.

را دیگر برای مشاهده آن است که در اواخر بهار و اوائل تابستان اول ها را از داخل آب جویبارها و برکه ها جمع آوری کرده و زیر میکروسکوپ ببنید. در این صورت هر گاه اوول ها لقاح یافته باشند در لایه های ژلاتینی اطرافشان می چرخندو توده تخمک ها به طور عمده به رنگ سیاه دیده می شوند.اما هر گاه توده تخمک ها به طور غالب شیری رنگ باشند،اوول ها لقاح نیافته اند.

34- این آزمایش برای صفحه ی   138  کتاب مناسب است.

مشاهده ی اوول ها ی

 مرغ

        وسایل مورد نیاز

                                        

  1-  مرغ  تخم گذار

  2- تشتک تشریح                                      

3-جعبه ی تشریح

 

      روش انجام آزمایش

تخمدان های مرغ را از بدنش خارج کنید. این تخمدان ها شامل اجسام کوچک و بزرگ وزرد رنگ به شکل خوشه است.هر کدام از جسم های کروی یک اوول است که در مرحله ای از رشد قرار دارد .هر اوول به طور عمده شامل زرده(یوک)است و سیتوپلاسم و هسته ی آن ناچیز است.

 

 

اشکالات کتاب علوم سال دوم راهنمایی

1- زیاد بودن حجم کتاب و سنگین بودن مطالب آن به ویژه در بخش زیست شناسی و همانطور که قبلاً اشاره شد بهتر است چند تا از دستگاه های بدن را به سال اول یا سوم انتقال داد.

2-جای  بخش شیمی و زمین شناسی عوض شود زیرا در ابتدای سال معمولاً وضعیت مدرسه و آزمایشگاه مشخص نمی باشد واین امر  موجب می گردد تا آزمایش ها انجام نشده و یا به بعد از تدریس موکول شود .

3- آزمایش کنید صفحه ی 6 درآزمون  5  بهتر است از چند ماده که نشاسته ندارند نیز استفاده شود تا دانش آموز بفهمد محلول رقیق ید فقط در موادی که نشاسته دارند تغییر رنگ می دهد.

4- برای جذاب شدن درس علوم تجربی  در آزمایش کنید صفحه ی 8 مورد 5 می توان فعالیت  های تکمیلی زیر را اضافه کرد.

 بدون فوت کرد ن بادکنک را پر از باد کنید


 وسایل مورد نیاز

                                        

1-  سرکه                                                    

 2- جوش شیرین

   3- بطری

   4-  قیف کوچک

5- بادکنک

     روش انجام آزمایش

قیف را در دهانه ی بادکنک قرار دهید و مقداری جوش شیرین در بادکنک بریزید. ودر بطری مقداری سرکه بریزید. هانه ی بادکنک را به دهانه ی بطری وصل کنید به طوری که بادکنک در کنار بطری  قرار گیرد.  اکنون  بادکنک  را بلند کنید تا  جوش شیرین  به درون  بطری  بریزد.  چه روی می دهد؟چرا؟ زمایشدر

فواره ی

 عجیب و تما شایی

        وسایل مورد نیاز

                                         1-  سرکه نیم لیتر                                                   

  2- جوش شیرین دو قاشق چایخوری

  3- بطری نوشابه خانواده

  4- سطل

     روش انجام آزمایش

در بطری نوشابه ی خانواده را به اندازه ی لوله ی رابط سوراخ کنید ولوله رابط را طوری در آن قرار دهید که با انتهای بطری چند میلیمتر فاصله داشته باشد .دور لوله را با چسب محکم کنید تا غیر قابل نفوذ گردد. اکنون سرکه در بطری بریزید و جوش شیرین را در یک تکه کاغذ پیچده داخل سرکه بیندازید،در بطری را ببندیدو بطری را تکان داده داخل سطل بگذارید .چه مشاهده می کنید؟چرا؟

5- برای توجیه نظریه ی لاوازیه می توان آزمایش تکمیلی زیر را انجام داد.

بطری  تخم مرغ را به داخل خود می کشد


   وسایل مورد نیاز

  1- بطری شیر

  2- تخم مرغ

3- شمع

4- ظرف آب جوش

     روش انجام آزمایش

تخم مرغی که محکم دردهانه ی یک بطری شیر جای بگیرد را انتخاب کنید. تخم مرغ را به مدت چند دقیقه در آ ب بجوشانید تا کاملاً سفت شود . سپس آن را با آب سرد کنید و پوستش را بکنید .سعی کنید به سفیده ی تخم مرغ آسیبی وارد نشود. اکنون یک شمع روشن را درون بطری قرار دهید و  تخم مرغ پوست کنده را در دهانه ی بطری بگذارید. چه روی می دهد؟چرا؟

6- برای تکمیل بحث کنید صفحه 14 وبرای جذاب کردن درس علوم تجربی آزمایش زیر انجام شود

آتش خاموش کن فوری

بسازیم

        وسایل مورد نیاز

  

1-    بطری نوشابه خا نواده                 

2- چسب  آبکی                               

  3-  جوش شیرین                             

   4- پنبه                                             

5- لوله ی رابط یا شلنگ باریک

6- سرکه

7- کاغذ

8- نفت

     روش انجام آزمایش

درب بطری را به اندازه ی لوله ی رابط سوراخ کنید و لوله ی رابط را درآن قراردهیدآن را با چسب محکم کنید. اکنون مقداری سرکه دربطری بریزیدو یک قاشق چای خوری جوش شیرین بر روی کمی کاغذ ریخته آن را مچا له نمایید0آتش کوچکی با پنبه آغشته به نفت فراهم کنید.

کا غذ محتوی جوش شیرین  را در بطری بیندازید و در بطری را  ببندید.بطری را به آرا می  تکان دهید تا کاغذحل شود. اکنون سرلوله را به طرف آتش فراهم شده بگیرید.

            چه روی می دهد؟چرا؟

 7- برای جذاب کردن درس علوم تجربی فعالیت های زیر به صفحه ی  57  کتاب اضافه شود.

آهن یا چوب ، کدام یک گرما را بهتر

منتقل می کند؟ (1)

وسایل مورد نیاز

  1-  میخ بلند

 2- مداد

  3- کاغذ

   4-  انبرو قیچی

    5- شمع

    

روش انجام آزمایش

دو نوار با ریک و بلند کاغذی  به یک اندازه ببرید .یکی ازآنها را دور میخ ودیگری را دور مداد بپیچید و انتهای آنها  را بچسبانید.  شمع را روشن کنید. میخ و مداد را  بر روی شعله ی شمع قرا ر دهید. کاغذ اطراف کدام یک زودتر سیاه می شود؟ چرا ؟

آهن یا چوب ،  کدام یک گرما را بهتر

 منتقل می کند؟ (2)

        وسایل مورد نیاز

  

1-     میخ بلند

  2- مداد

   3- شمع

   4-  انبرو قیچی

          

       روش انجام آزمایش

مقداری از یک شمع را ذوب کنید و در فاصله های معین روی میخ و مداد بچکانید. مداد وشمع را از یک طرف گرم کنید .چه روی می دهد ؟چرا ؟

8- فعالیت های  زیر را متوان به آزمایش های صفحه ی 58 کتاب اضافه کرد

وقتی هوا گرم می شود

 

در چه جهتی حرکت می کند؟


    وسایل مورد نیاز

 

1-   شمع 

 2-مفتول سیمی

3- قوطی فلزی(قوطی رب)

 4-  قیچی فلز بری

   5- انبردست

     روش انجام آزمایش

الف- ته قوطی را که به شکل دایره است را ببرید. به اندازه های مساوی برش هایی را در آن ایجاد کنیدو با  انبردست هریک ازبرش ها را بگیرید وکمی آنها را بچرخانیدتا به شکل پره های یک فرفره درآید سپس وسط آن را سوراخ کنید و سیمی را بصورت پایه به آن وصل کنید. اکنون فرفره را بروی شعله نگه دارید.

چه روی می دهد چرا؟ 

ب- ته دیگر قوطی را به شکل مار پیچ ببرید و وسط آن را با انبردست گرفته به بالا بکشید تا شکل مارپیچ به صورت باز در آید. قسمت بالای آن را به مفتول سیمی وصل کرده و از جایی آویزان کنید.

اکنون شمع روشنی را زیرآن قرار دهید .

چه روی می دهد ؟چرا؟     

 

      

شعله ی شمع

 به کدام طرف خم می شود؟

        وسایل مورد نیاز

  

1-   شمع 

2- اتاق گرم

  3- کبریت

   4-  پایه ی شمع

     روش انجام آزمایش

در فصل زمستان که هوای اتاق گرم است، شما یک شمع روشن بر دارید. لنگه ی در را چند سانتیمتر باز کنید، و شمع را بین لنگه ی در و چهار چوبه ی آن، در پایین و چند سانتیمتری کف اتاق نگه دارید . چه مشاهده می کنید؟چرا؟

و حالایک شمع روشن را بین لنگه ی در و چها رچوبه ی آن در بالا نگه دارید.

چه مشاهده می کنید؟چرا؟

دود

بالا می رود یا پایین؟

        وسایل مورد نیاز

  

1-   یک نخ سیگار

  2- لوله به اندازه ی قطر سیگار

3- کبریت

     روش انجام آزمایش

یک لوله ی شیشه ای یا کاغذی به اندازه ی قطر سیگارتهیه کنید. سیگار را به انتهای لوله فرو ببرید،و آن را روشن کنید، مطابق شکل روی یک جعبه ی کبریت قرار دهید.

چه مشاهده می کنید؟چرا؟ 

      

آتش فشان

 آبی

        وسایل مورد نیاز

  

        1-  شیشه ی کوچک در دار 

         2- پارچ آب

         3- ظرف شیشه ای بزرگ

          4-  جوهر یا رنگ غذا


     روش انجام آزمایش

در ظرف شیشه ای  مقداری آب بریزید به طوری که کمی از قسمت بالای آن خالی بماند . شیشه ی کوچک را با آب گرم پر کنید و چند قطره جوهریا مقداری رنگ غذا به آن اضافه کنید ودر شیشه را بسته، خوب تکان دهید تا جوهر یا رنگ غذا در آن به خوبی پخش شود شیشه ی کوچک را در کف ظرف بزرگ بگذاریدو در آن را باز کنید.

چه روی می دهد؟چرا؟

         

چگالی

مواد مختلف (1)

        وسایل مورد نیاز

  

1-     ظرف شیشه ای بلند                                     ظرف شیشه ای

 2- پارچ آب                                                         چوب پنبه

  3-یک حبه ی انگور                                              روغن مایع

  4-  شربت                                                            مکعب خانه سازی

5- روغن مایع                                                      آب سرد

6-چوب پنبه                                                        حبه ی انگور

7- مکعب خانه سازی                                           شربت

روش انجام آزمایش

مقداری شربت را داخل ظرف شیشه ای بلند بریزید.به همان مقدار روغن مایع به آن اضافه کنید.و سپس به همان مقدار آب سرد داخل ظرف بریزید.چه مشاهده می کنید؟

اکنون چوب پنبه،مکعب خانه سازی و حبه ی  انگور را داخل ظرف بیندازید.چه مشاهده می کنید؟

 

چگالی  مواد

 مختلف (2)

        وسایل مورد نیاز

1- رنگ خوراکی

2-     ظرف شیشه ای بلند                                    

 3-روغن مایع

   4-  گلیسرول

  5- آب سرد

6- شربت قند غلیظ

 

     روش انجام آزمایش

مقداری شربت را داخل ظرف شیشه ای بلند بریزید و به همان مقدارآب سرد ، گلیسرول و روغن مایع به آن اضافه کنید.چه مشاهده می کنید؟

نقد کتاب علوم تجربی دوره ی متوسطه ی راهنمایی صفحه ی 26


9-   این آزمایش برای صفحه ی   66  کتاب مناسب است.

چگونه  از سرد شدن آب درون ظرف

جلوگیری کنیم

        وسایل مورد نیاز

  

1-  چهار قوطی فلزی به یک اندازه

  2- سه جعبه ی مقوایی به یک اندازه

  و کمی بزرگتر از قوطی ها

   3- آب جوش

  4-  روزنامه

5-یونولیت

6- دماسنج

     روش انجام آزمایش

قوطی ها را شماره گذاری کنید.  قوطی شماره ی  1  را کنا بگذارید و قوطی شماره ی 2 را درون جعبه قراردهید وکناربگذارید . قوطی شماره ی 3  را درون جعبه قراردهید و اطراف آن  را  با  تکه  روزنامه پر کنید . قوطی شماره ی 4  درون جعبه  قرار دهید و اطراف آن را با یونولیت خرد شده پر کنید.

اکنون هر چهار قوطی را از آب جوش پر کنید و در آنها را ببندیدو روی قوطی های شماره ی 3 و4 را باتکه روزنامه و یونولیت خرد شده پر کنید و در جعبه ها را ببندید . بعداز یک ساعت دمای آب جوش

چهارقوطی را با هم مقایسه کنید. چه مشاهده می کنید؟چرا؟

   10-   این آزمایش برای صفحه ی   69  کتاب مناسب است.

ما شین  بخار 

بسازید

        وسایل مورد نیاز

  

1-قوطی فلزی

  2- ورقه ی آلومینیم نازک مربع شکل به ابعاد 9*9سانتیمتر               

    3- قیچی و چکش

     4-  چوب پنبه

      5- میخ

      6- چوب باریک

     روش انجام آزمایش

بر روی دهانه ی قوطی سوراخی ایجاد کنید. با کاغذ آلومینیومی فرفره ای درست کنید و آن را  با   میخ کوچکی برروی چوب  باریک  نصب کنید بطوری که به راحتی دور میخ  بچرخد . اکنون  انتهای  چوب فرفره  را در سوراخ چوب پنبه یا تخته ای  قرار داده و آن  را  بر روی در قوطی نصب کنید بطوری که فرفره درست بالای سوراخ در قوطی قرار گیرد. کمی آب در قوطی بریزید و در آن را ببندید. اکنون قوطی را بر روی سه پایه ای قرار داده و آن را حرارت دهید.

چه مشاهده می کنید؟چرا؟

      

11- این آزمایش برای صفحه ی   69  کتاب مناسب است.

قایق بخاری

بسازید

        وسایل مورد نیاز

  

1-قوطی فلزی کوچک در دار(جای قرص جوشان)     

    2- شمع

      3- مفتول آهنی

   4-  ظرف یکبار مصرف کوچک

         5- میخ

        6- تشت آب

     روش انجام آزمایش

ته قوطی را با میخ کوچکی سوراخ کنید .با مفتول فلزی یک چهار پایه به بلندی  10 سانتیمتر برای قوطی فلزی درست کنید . قوطی را روی آن بگذارید. قوطی حلبی را تا نیمه ازآب پر کنید.در قوطی را محکم ببندید و روی چهار پایه قرار دهید.  چهار پایه و قوطی را داخل ظرف یکبار مصرف قرار دهید و آن را  طوری  محکم کنیدکه نیفتد. شمع را زیرقوطی قرار داده و روشن کنید. خیلی آرام و با دقت قایق ساخته شده روی آب تشت شناور کنید .

چه روی می دهد؟ 

  

12- این آزمایش برای صفحه ی   69  کتاب مناسب است.

موتور جت چگونه کار

می کند


        وسایل مورد نیاز

  

1- نخ

2- بادکنک

3- نی نوشابه

 4-پایه ی فلزی

     روش انجام آزمایش

نخ را ا ز نی نوشابه عبور دهید و یک سر آن  را به دستگیره ی در یا پنجره ببندید و سردیگرش را  در نقطه ی مقابل به چیزهای مشابهی وصل کرده ،نخ راکاملاً کشیده،  محکم کنید.  بادکنک را پربادکرده و دهانه اش را ببندید و آنگاه مطابق شکل بادکنک را با دو قطعه نوار چسب به نی نوشابه وصل کنید  بادکنک را در طرفی که دهانه اش روبه روی  محل بستن نخ  باشد نگهدارید . اکنون دهانه ی بادکنک را باز کنید .

چه روی می دهد؟چرا؟

  

13-   این آزمایش برای صفحه ی   141  کتاب مناسب است.

 نمایش حرکات دودی لوله ی

گوارش


        وسایل مورد نیاز

  

1- تیوپ  دوچرخه(کهنه و غیر قابل استفاده باشد)   

 2- سه عدد توپ پینگ پنگ

  3- گلیسرین یا پارافین

  4- 


     روش انجام آزمایش

حدود نیم متر از تیوپ را ببرید. چند توپ پینگ پنگ را درون تیوپ وارد کنید. جایی که توپ قرار می گیرد منبسط می شود. حال تیوپ را از بالای توپ ها فشار دهید،

چه روی می دهد؟

باردیگرآزمایش بالا را تکرارکنیدو این بار درون تیوپ را با گلسرین یا پارافین ویا روغن چرب کنید ، این حالت چه تفاوتی با حالت اول دارد ؟چرا؟ 

  

      

14-    این آزمایش برای صفحه ی   142  کتاب مناسب است.

گوارش پروتئین ها در  

 معده (1)

        وسایل مورد نیاز

  

  1-  سفیده ی تخم مرغ پخته ی خرد شده  

   2- پنج عدد لوله ی آزمایش

12354     3- محلول پپسین

     4-  هیدرو کلریک اسید

      5- کربنات کلسیم

     روش انجام آزمایش

در پنج لوله ی آزمایش  به  مقدار  مساوی  سفیده ی کوبیده  شده ی تخم مرغ  بریزید . لوله ها  را  با شماره های 5 و 4 ، 3 ، 2 ، 1 مشخص کنید . در لوله ی  اولcc 10 آب خالص، در لوله ی دومcc  10

محلول 5/0درصد پپسین، در لوله ی سومcc 10  محلول 2/0 در صد هیدروکلریک اسید و در لوله ی   

5چهارمcc 10 محلول پپسین و2  قطره هیدرو کلریک اسید ، در لوله ی پنجمcc10 محلول 5/0 درصد                   پپسین وcc 5  محلول 5/0درصدکربنات سدیم  بیفزایید. محتوای پنج لوله را به مدت 24 ساعت در

دمای ْ40 - ْ37  نگهدارید.

چه مشاهده می کنید؟چرا؟

آزمایش را دردما های کمترو بیش تراز 40ْ درجه نیز انجام دهیدو نتیجه را با نتایج بالا مقایسه کنید.

      

توجه:

              * این یکی از عوارض مصرف جوش شیرین است.

 

15-    این آزمایش برای صفحه ی   142  کتاب مناسب است

گوارش پروتئین ها در 

 معده (2)

        وسایل مورد نیاز

12  

1-   فیلم عکاسی سیاه شده                            6- بشر

  2- دو عدد لوله آزمایش                             7- توری نسوز

   3- پودر پپسین                                         8- سه پایه

   4-  آب مقطر                                            9- چراغ الکلی

  5- هیدرو کلریک اسید

     روش انجام آزمایش

طریقه ی  ساده تر و سریع تر برای  مشاهده ی عمل گوارشی پپسین،  ا ستفاده ا ز فیلم سیاه  شده ی عکاسی است . دو لوله ی آزمایش تمیز را آماده کنید. آنها  را با شما ره ی2 و1 نام گذاری کنید. درهر        

دو لوله2/0گرم پودرپپسین،cc 5 آب مقطرو یک قطعه فیلم سیاه شده به مساحت یک سانتیمتر مربع وا رد کنید. به لوله ی شماره ی 2 ،دو قطره هیدرو کلریک اسید هم اضافه کنید. برای آن که پپسین در آب حل شود، لوله ها را به ملایمت حرکت دهید. (تکان های شدید مولکول های پپسین را خراب می کند) هردو        

لوله را در بشرآب قرار داده و بشر را روی سه پایه ای که توری روی آن قرار دارد بگذاریدوا ز زیر به

وسیله ی چراغ الکلی یا شعله ی گاز حرارت دهید . دمای آب داخل  را با دماسنج  اندازه  بگیرید.نباید  دما ا زحدود40 درجه بالاتررود. زمان آغاز آزمایش را یاداشت کنید، بعد ا ز هر دقیقه یک با ر لوله ها

را از بشربیرون بیاورید،انگشت رادر دهانه آنها قرارداده، وارونه کنید ودوباره در جای خود قرار دهید.

وضع فیلم ها را هم د رهربا رمورد مشاهده قرار دهید. دقت کنیدپس از چه زمانی در هر یک ا ز آنها

تغییر آغاز می شود؟چرا؟ 

نقد کتاب علوم تجربی دوره ی متوسطه ی راهنمایی صفحه ی 33      

16-    این آزمایش برای صفحه ی   143  کتاب مناسب است.

گوارش پروتئین ها در   

 روده

        وسایل مورد نیاز

  

1- پانکراتین تجارتی (در داروخانه ها به فروش می رسد ودارای انزیم تریپسین است)   

  2-سفیده ی سفت شده ی تخم مرغ

   3- سه لوله ی آزمایش

321 4-  فنل فتالئین

5-اسید بوریک

6- بشر

7- چراغ الکلی

     روش انجام آزمایش

سفیده ی سفت شده ی تخم مرغ را بکوبید. به مقدار مساوی در سه لوله ی آزمایش بریزید. آنها را تا نصف ازآب مقطرپرکنید. به هرلوله 5/0گرم پودر پانکراتین بیفزایید. آنها را به آرامی حرارت دهید. تا آنزیم د رآب حل شود. لوله ها را شماره گذا ری کنید. د رلوله ی شماره ی2، دو قطره فنل فتالئین

بریزید. قطره  قطره محلول 5/0درصد کربنات سدیم  اضافه کنید تا رنگ صورتی ظاهر شود. در این حالت pH  محتوای این لوله حدود 3/8  خواهد بود. در لوله ی شماره ی3، پنج سانتیمتر مکعب اسید 

 بوریک2 درصد بریزید، با این کار pH  لوله به حدود 5 می رسد. لوله ی اول برای کنترل خواهد بود.

برای آن که نتایج سریع تر مشخص شوند،  هر سه لوله را در بشر آبی قرا ر داده و بر روی سه پایه ای که بر روی آن توری قرار دا رد بگذارید،تا دمای ثابتی معادل 40 درجه( محیط عمل آنزیم ها) پدید آید.

لوله های آزمایش را به طور مرتب با زرسی کنید. چه مشاهده می کنید؟چرا؟

  یند هر

  

      

.

17- این آزمایش برای  صفحه ی 149 کتاب درسی  مناسب است.

تعیین گروه های

 خونی

        وسایل مورد نیاز

   1-    الکل 

A                         آنتیB      2- لانست                                                                                  آنتی    

       3-لام تمیز                                                                     لام                                                                        

          A وآنتی B4-  آنتی

                                                      

                                                                                                                         قطره های خون

     روش انجام آزمایش

ابتدا انگشت دست یکی از دانش آموزان را که داوطلب می شود را با الکل ضد عفونی کنید و به کمک لانست ضربه ای به نوک انگشت او بزنید. دو قطره ازخون او را در دو سمت یک لام تمیز بچکانید. به

یک قطره ی خون، آنتی A و به قطره ی دیگر، آنتی B بیفزایید و هرکدام را به کمک دو چوب کبریت جداگانه بهم بزنید. هرگاه قطره ی خون با آنتی A  رسوب دهد، گروه خونی شخصA   اگر با آنتی B رسوب دهد گروه خونی او Bخواهد بود. اگر با هر دو نوع آنتی کور رسوب دهد گروه خون او AB  و اگر با هر دو رسوب ندهد گروه خونی او O خواهد بود.*

 

      

            

18- این فعالیت برای صفحه ی 153 درسی مناسب است.

تعیین  RH(مثبت و منفی بودن)   

خون

        وسایل مورد نیاز

  

- آنتی D  آنتیRH(آنتیD                                                                        D) آنتی RH1- (آنتی

               2- لام تمیز                                                             لام

                    3- الکل                                                                 قطره ی خون                                        

                     4-  لانست                                                                                    

     روش انجام آزمایش

یک قطره ا ز سرم آنتی RH ( آنتی D )  را در وسط یک لام تمیز قرا ردهید. درکنا رآن یک قطره خون بیفزایید. آنها را به وسیله ی نوک چوب کبریت بهم بزنید.لام را کج کنید. هرگاه خون در سرم

آنتی RH  (آنتی D) رسوب دهد RH خون مثبت و اگر رسوب ندهد RH خون منفی خواهد بود.

تعیین RH ا زحساسیت بیش تری برخوردار است. شناسایی این عا مل بایددردمای 37 درجه صورت گیرد. برای این کار لام را روی پوست بدن قرا دهید تا دمای مناسب داشته باشد. امکان دارد در این شناسایی رسوب کاذب حاصل شود و قضاوت نادرستی را سبب گردد، به همین دلیل در بیمارستان ها برای شناسائی نوع RH ا ز توده ی گلبول های قرمز استفاده می کنند.

19-    این آزمایش برای صفحه ی   154  کتاب مناسب است.

صدای ضربان قلب را 

 بشنویم

        وسایل مورد نیاز

  

1-   در پلاستیکی بطری 

  2- شلنگ باریک(ست سرم)

  شکل                  Tیا Y 3- لوله ی اتصال

  4-  قیف کوچک

    5- بادکنک

     روش انجام آزمایش

در پلاستیکی بطری یا یک قیف کوچک را بیاورید . یک تکه شلنگ کوتاه را به انتهای قیف وصل کنید.

 دهانه ی قیف را  با بادکنکی که پا ره کرده اید بپوشانید و آن  را  با  نخ  محکم ببندید . اکنون لوله ی اتصال Tیا Y شکل را به شلنگ ته قیف وصل کنید. شلنگ هایی به طول تا 35 تا30 سانتیمترببریدو به دو طرف لوله ی اتصالTیا Y*شکل بچسبانیدگوشی شما آماده است . بهتراست به دو سر شلنگ ها دو عدد قیف کوچک بچسبانید تا استفاده ازآن آسان تر شده و به گوش شما نیز آسیبی نرسد.

اکنون قیف پایینی که به دهانه ی آن  بادکنک  چسبانده اید را روی قلب شخصی قراردهید، ا زاو بخواهیدآن را محکم نگه دارد. دو قیف دیگر را بر روی گوش خود قرا دهید.چه روی می دهد؟

      توجه:

*  اگر لوله ی اتصال Tیا Y شکل نداشتید یک لوله ی باریک به اندازه ی شلنگ را آورده ودر وسط آن سوراخی ایجاد کنید و شلنگ ها را به آن وصل کنید.

 

20- این آزمایش را به جای آزمایش صفحه ی   158  کتاب درسی می توان انجام داد.

مشاهده ی جریان خون در پرده ی پای 

 قورباغه

                                                                                                     

         وسایل مورد نیاز

  

1-  قورباغه  

               2- پارچه

                3-تخته ی کوچک

                4- میکروسکوپ

     روش انجام آزمایش

یک  قورباغه ی کوچک را در پارچه ی مرطوب بپیچید به طوری که  از جای خود حرکت نکند و تنها یکی از پاهایش آزاد باشد. بعد آب را روی تخته ی یا صفحه ی پلاستیکی کوچکی که در یک گوشه ی آن سوراخی وجود دارد طوری  قرار دهید که یکی ا ز پاهایش  مقابل  سوراخ قرارگیرد،  سپس آن  را  با نوار چسب محکم بر روی تخته ببندید.  انگشتان قورباغه را به اطراف سوراخ سنجاق کنید.

تخته ی حا مل قورباغه را روی صفحه ی میکروسکوپ قرار دهید . نور را بر پرده های بین انگشتان پای قورباغه تنظیم کنید. به آن نگاه کنید.

 چه مشاهده می کنید؟چرا؟  

  

   

21- این فعالیت برای صفحه ی 163 کتاب درسی مناسب است .

مدل نمایش

 کیفیت دم و بازدم


        وسایل مورد نیاز

  

1-  بطری نوشابه ی خانواده  

               2- دو عدد بادکنک

                    3- نی نوشابه

                     4-  نخ و چسب

     روش انجام آزمایش

نی  را داخل دهانه ی بادکنک  قرار دهید و آن را با نخ محکم ببندید.در بطری را با میخ داغ سوراخ کرده و نی را درون آن قرارداده ، با چسب محکم کنید.

 ته بطری را ببرید وبا پاره کردن  بادکنک دیگرپرده ای درست کنیدوبه ته بطری بچسبانید و با نخ محکم ببندید. مدل شما آماده است.

 

  

      

 

22- این آزمایش برای صفحه ی   167 کتاب  درسی مناسب است.

تشریح کلیه(قلوه)ی

 گوسفند

        وسایل مورد نیاز

  

1-  کلیه ی سالم گوسفند  

2- سینی

  3- جعبه ی تشریح

   4- 

     روش انجام آزمایش

ابتدا به شکل و رنگ کلیه ها توجه کنید.  قسمت فرو رفته یا مقعر شکل کلیه که محل ورود و خروج رگ های خونی و محل خروج میزنای است را بررسی کنید. سپس پرده ی روی کلیه را بر دارید.

جنس این پرده چیست ؟وچه فایده ای دارد؟

اکنون کلیه را از طول برش دهید. داخل آن را بررسی کنید.چه مشاهده می کنید؟

              

  

23- این آزمایش برای صفحه ی   170 کتاب  درسی مناسب است.

اثبات وجود اوره در

 ادرار

        وسایل مورد نیاز

  

1- اوره   

    2- اوره آز

     3- بشر

   4-  فنل فتالئین

    5- ادار

    6- لوله ی آزمایش

             (اوره و اورآز، را از فروشگاه های فروش مواد و تجهیزات آزمایشگاهی تهیه نمایید)   

     روش انجام آزمایش

مقداری اوره را در آب حل کنید و محلول را در بشر بریزید.به محلول داخل بشر مقداری فنل نتالئین بیفزاییدتا محلول کمی شیری شود.اکنون چند بلور اوره آز به آن اضافه کنید .چه روی می دهد ؟چرا؟

  

      نتیجه

رنگ محلول فوراً قرمز می شود.زیرا آمونیاک تولید می شود و محیط قلیایی به وجود می آید.

                        NH 3 + CO 2                                      CO(NH 2)2

 به همین روش با افزودن اوره آز به ادرار می توان وجود اوره در ادرار را اثبات کرد.

24- این   آزمایش برای صفحه ی   167 کتاب  درسی مناسب است.

جستجوی پروتئین در

 ادرار

        وسایل مورد نیاز

  

1-  ادار  

   2-لوله ی آزمایش

     3- گیره ی لوله

      4-  چراغ الکلی

       5- اسید استیک

     روش انجام آزمایش

در ادرار افراد سالم پروتئین یافت نمی شود ،اما در بعضی از بیماری های کلیوی مقداری ازپروتئین موجود در خون از راه کلیه و همراه  ادرار دفع می شود ،که در این حال می گویند شخص به  بیماری آلبومینوری مبتلا است. به همین دلیل در آزمایشگاه های تشخیص طبی ،یکی از آزمایش های معمولی در روی ادرار ،جستجوی پروتئین در آن است.که شما نیز به روش زیر می توانید این آزمایش را انجام دهید.                                                  

برای این منظور لوله ی آزمایش را تا سه ،چهارم حجم از ادرار صاف پر کنید.قسمت پایین لوله را به کمک گیره نگه دارید و قسمت بالای آن را روی شعله به جوش آورید. اکنون دو یا سه قطره محلول اسید استیک 36 درصد به ادار بیفزایید و دوباره کار جوشاندن را تکرار کنید. چه مشاهده می کنید؟

 

      

25- این   آزمایش برای صفحه ی   1170  کتاب  درسی مناسب است.

جستجوی گلوکز(قند)

ادرار

آزمایش صفحه ی   170  کتاب درسی

        وسایل مورد نیاز

  

1-محلول بندیکت     

  2- لوله ی آزمایش

  3- ادرار

    4- بشر آب جوش

     روش انجام آزمایش

5 سی سی محلول بندیکت را در لوله ی آزمایش بریزید و 8 قطره ادرار به آن اضافه کنید. لوله را به مدت 5 دقیقه در درون آب جوش قرار دهید.ببینید آیا رنگ محلول تغییری می کند یا نه ؟ 

برای آزمایش شاهد، می توانید مقادیر مشخصی( 25/0 یا یک و دو درصد)گلوگز به ادار اضافه کنید. هر بار رنگ آن را مشاهده کنید.

   

      نتیجه

اگر رنگ محلول آبی بماند، پاسخ آزمایش منفی است یعنی در ادرار قند وجود ندارد.

اگر رنگ سبز شود در ادرار 25/0 در صد قند وجود دارد.

اگر رنگ زرد شود  در ادرار یک درصد قند وجود دارد.

اگر رنگ نارنجی شود  بیش تر از یک درصد قند در ادرار وجود دارد.

و اگر رنگ قرمز آجری شود  بیش تر از 2 درصد قند در ادرار وجود دارد.

26- این   آزمایش برای صفحه ی   167 کتاب  درسی مناسب است.

تشریح کامل بدن

کبوتر

        وسایل مورد نیاز

  

1- کبوتر   

   2-جعبه ی تشریح

   3- سینی

    4-  اتر یا کلروفرم

  5- یونولیت   

6- دستکش یکبار مصرف

     روش انجام آزمایش

برای مطالعه ی اندام های داخلی بدن ابتدا باید جانور را بیهوش کرد. برای این منظور پرنده را زیر سر پوشی قرار داده و یک پنبه ی آغشته به اتر یا کلروفرم در نزدیکی آن قرا دهید. قبل از تشریح پر ها را کمی مرطوب کنید،تا ضمن کار به اطراف پراکنده نشوند.

یک تکه یونولیت به اندازه ی سینی ببریدودرون آن قراردهید.جانور را به پشت درسینی روی یونولیت  قرار دهید و برای آن که جای کمتری بگیرد،پرها ی بزرگ بال و دم را قیچی کنید.حال بال ها و پاها را با سنجاق ثابت کنید.پرهای ناحیه ی وسط سینه و شکم را کنار بزنید.بعدبه کمک قیچی و پنس با دقت و رعایت احتیاط کامل شکافی سراسری از زیر شکم تا زیر گردن ایجاد کنید.از محل شکاف به طرفین پوست را به کمک انگشتان کنار بزنید، تا عضلات روی سینه وشکم ظاهر شوند. عضلات روی سینه را بردارید،ارتباط بال ها با جناغ سینه را قظع کنیدو آنگاه با احتیاط  استخوان پهن جناغ را بشکافیدو کنار بزنیدتا اندام های داخلی نمایان شوند.

       د ستگاه گوارش

 ازدهان آغاز می شود.دردهان زبان قراردارد.حدفاصل دوآرواره را ببریدتادهانه ی مری پدیدارشود. در سقف دهان سوراخ های عقبی بینی و کمی داخل تر سوراخ شیپور استاش را  مشاهده کنید. درکف

 دهان و در عقب  زبان  شکاف تنفسی (گلوت) وجود دارد. هر گاه پوست جلو گردن را  به طور طولی بشکافید،درزیرآن نای و مری را مشاهده خواهید کرد.نای در جلو ومری درپشت قرار گرفته است،در

عضلاتی  محکمی داد. آن  را  برش دهید، دردرون آن مقداری شن  ریزه یا چیزهای سخت  دیگر پیدا خواهید کرد.

دنبال معده، روده ی کوچک قرارداردکه چین خورده است و به وسیله ی روده بندنگهداری می شود .       چین های روده را باز کنید وآن را تا انتهای دنبال کنید.ابتدا راست روده و سپس کلواک را پیدا خواهید کرد در انتهای روده ی باریک و قبل از راست روده دو زایده (سکوم)یا روده ی کور وجود دارند.می بینید که پرندگان فاقد روده ی بزرگ هستند.قسمت ابتدای روده ی باریک که زیر معده پیچ خورده دوازدهه است.

جگر دو قسمتی است و دو مجرای صفراوی از دو لوب آن خارج می شوند و به دوازدهه می ریزند .در کبوترکیسه ی صفرا وجودندارد.برای پیداکردن مجاری صفرا،روده بندرا دربخش دوازدهه بگسترانید.

غده ی لوزالمعده در قوس دوازدهه واقع شده است.شیره ی لوزالمعده به وسیله ی سه مجرا به دوازده ریخته می شود. دومجرا از بخش میانی و مجرای سوم از بخش پیشین غده سر چشمه می گیرند. سعی

کنید این مجاری را پیدا کنید.

طحال یک گره لنفی بزرگ به حساب می آید .این عضو را می توانید در سمت راست معده ودر پشت سنگدان بیابید.رنگش قرمز و شکلش بیضی است.

     دستگاه تنفس

سوراخ های بینی راه ورودهوا هستند.گلوت درکف دهان ونای درجلومری است.نای به دو نایژه تقسیم

می شود و هر نایژه با یک شش ارتباط حاصل می کند.در محل انشعاب نایژه ها یک برآمدگی مشاهده

خواهید کرد.این بر آمدگی اندام تولید صدا است و سیرنکس(syrynx) نام دارد. هر گاه سیرنکس را

شکاف دهید در داخل آن یک چین خوردگی مخاطی را  مشاهده خواهید کردکه تحت اثر جریان هوا

مرتعش شده وتولیدصدا می کند.شش ها یک جفت هستندکه باواسطه ی پرده ی پیوندی به دیواره ی قفسه ی سینه چسبیده است ودر پایین به پرده ی دیافراگم ناقصی منتهی می شوند. 

کیسه های هوادار

یکی از ویژگی های پرندگان ،داشتن 9 کیسه  هوادار است .برای مشاهده ی آنها قسمت تحتانی نای را از بافت ها جدا کنید و از دور آن یک شریان بند مناسب عبور دهید.در جلو و پایین شریان بند شکاف مناسبی به اندازه ی نوک پی پت یا لوله ی باریک ایجاد کنید و لوله را از آنجا وارد نای ساخته و شریان بند را محکم کنید حال از طریق لوله بدمید تا شش ها و کیسه های هوایی منبسط شوند.اکنون در پایین جناغ، یک  شکاف طولی تا کلواک و یک  شکاف ع رضی در زیر جناغ به طوری که اندام ها ی  داخلی آسیب نبیند ایجاد کنید.حال 9کیسه ی هوادار را مشاهده کنید.

دستگاه ادراری

 دستگاه ادراری در دو جنس با هم مشابه است و پس از برداشت امعاء و احشاء دیده می شود.هر کلیه سه لوب دارد و در پایین شش ها در یک فرو رفتگی در منطقه ی لگن جای می گیرد. روی هر کلیه را پرده ای پیوندی پوشانده است.غده ی فوق کلیوی در بالا و سطح شکمی هر کلیه قرار گرفته است.

    

 رواره آآااااااااآ

 نتیجه

به  این ترتیب  شما  با دستگا ه ها و اندام های  تشکیل دهنده ی  بدن پرندگان آشنا  شدید و محل  قرار گرفتن و کار هر کدام را دانستید.

که البته به علت فراوانی ودردسترس بودن کبوترتشریح بدن آن را را اینجا بیان کردیم و شما می توانید از هر پرنده ی دیگری که در دسترس شما باشد استفاده کنید. و بهترین نمونه برای بررسی دستگاه ها و اندام های بدن خرگوش است.  زیرا همان طورکه می دانید خرگوش یک از پستانداران است که به خاطر اطلاعات زیادی که از آن داریم، به طور وسیعی در کارهای آزمایشگاهی از جمله به منظور تشریح مورد استفاده قرار می گیرد. لذا آزمایش بعدی را به تشریح بدن این حیوان اختصاص دادیم تا اگر خرگوش یا هر پستاندار دیگر در دسترس شما بود بتوانید بدن آن را تشریح کنید.          

27-   این آزمایش برای تکمیل مطالب کتاب در مورد دستگاه های بدن مناسب است.

تشریح کامل بدن

خرگوش

        وسایل مورد نیاز

  

1-  خرگوش  

2- جعبه ی تشریح

  3- سینی

   4-  اتر یا کلروفرم

  5- یونولیت   

  6- دستکش یکبار مصرف

                   

     روش انجام آزمایش

خرگوش را به وسیله ی پنبه ی آغشته به اتر یا کلروفرم بیهوش کنید.آنگاه در سطح شکمی شکافی در امتداد خط میانی بدن ایجاد کنید و پوست را در طرفین بدن تا کرده ،سنجاق کنید.

دستگاه گوارش

در سطح شکمی با احتیاط شکافی از زیر دم تا زیر قفسه ی سینه ایجاد کرده و ماهیچه های روی شکم را کنا بزنید تا دستگاه گوارش نمایان شود. در این حالت شکل جگر، معده، دوازدهه، روره ی باریک،

روده ی کور،قولون ،راست روده، مثانه،عضله ی دیافراگم و روده بند را مشاهده کنید.

جگر را به جلو وروده را به سمت چپ (سمت راست حیوان)کنار بزنیدتا معده نمایان تر شود. در معده بخش کاردیا عریض وبخش پیلور باریک است. به دنبال  معده، روده ی کوچک قرارداردکه ابتدای آن را قوس دوازدهه تشکیل می دهد. قوس دوازدهه را کنارکشیده، بگسترانید و غده ی لوزالمعده را در پرده

ی روده بند ببنید. مجرای ترشحی لوزالمعده را پیدا کنید.این مجرا به دوازدهه می پیوندد.

جگر به یک رباط پیوندی آویزان بوده و دارای چهار لوب است. کیسه ی صفرا به رنگ قهوه ای تیره

یا سبز است و از آن مجرای صفراوی خارج می شود ودر نزدیک پیلور به دوازدهه می پیوندد.روده ی

کوچک پس از دوازدهه قرار دارد .روده ی کوچک درمحل اتصال به روده ی کور منبسط شده است.

روده ی کوردیواره ی نازکی داشته وبه آپاندیس ختم می شود. بخش قولونی ازمنطقه ی منبسط انتهای

روده ی  باریک شروع می شود و چین خورده است . قولون به راست روده ختم می شود.  راست روده آخرینبخش از لوله ی گوارش است.

به رگهای خونی دستگاه گوارش نیز توجه کنید. مهمترین این رگها ،سیاهرگ باب است.این سیاهرگ از به هم پیوستن  سیاهرگهای  معده، طحال، دوازدهه، روده ی کوچک، روده ی کور و روده ی بزرگ

حاصل می شود.همه ی این انشعابات را در پرده ی روده بند می توانید پیدا کنید.سرخرگهای اجزای لوله ی گوارش هم در پرده ی رئده بند قابل تشخیص هستند.

دستگاه ادراری

 

کلیه ها در سطح پشتی، در طرفین ستون مهره ها ودر بستری از بافت ها ی مختلف قرار دارند. بافت های روی کلیه را ببرید و میزنای ها را به سمت عقب دنبال کنید. میزنا ها لوله های باریکی هستند که از نزدیک خط وسطی بدن به سوی مثانه پیش می روند و از پشت به آن وصل می شوند. مثانه دیواره ی عضلانی نازک و قابلیت انبساط زیادی دارد.

دستگاه گردش خون  

برای مشاهده ی اندام های داخل قفسه ی سینه، جناغ سینه و دنده ها را کنا ربزنید.پرده ی دیافراگم را دورادور ببریدو ارتباط آن را با دنده ها قطع کنید.حال در هر طرف از لبه ی پایینی قفسه ی سینه تا اولین دنده با احتیاط و بدون آن که به اندام های داخلی آسیبی برسانید،شکافی ایجاد کنید. بخش میانی دو برش را جدا سازید تا  اندام های درون  قفسه ی سینه پدیدار شوند.

          حفره قفسه ی سینه را پرده ی جنب مفروش می سازد.پرده ی جنب درهر طرف یک کیسه ایجاد می کندکه جایگاه دو شش هستند. دروسط این دو کیسه،آبشامه (پریکارد)قلب وجود دارد که پر از مایعی بوده و قلب را در بر دارد.

یکی از مشخصات قلب خرگوش آن است که بین دو بطنش یک شیار خارجی مورب وجود دارد.

بطن  راست کوچک تر بوده و تا نوک قلب ادامه نمی یابد و دیواره اش نسبتاً نرم است. بطن چپ دیواره ی محکم داشته ، بزرگتر است و نوک قلب را شامل می شود. دیواره ی دهلیز ها به نسبت 

نازکترازدیواره بطن ها ست وهردهلیزدربالای یکی از بطن ها جای گرفته است.سرخرگ آئورت

از بطن چپ آغاز شده  و در بالای  قلب به سمت چپ خم  می شود و از سمت چپ خط میانی بدن فرود می آید.ازقوس آئورتی سرخرگ ها ی سروگردن وبخش های بالای قلب منشعب می شوند

 سرخرگ ششی ازبطن راست منشاءگرفته،دو شاخه می شودو هرشاخه اش به یک شش می رود.

خون تیره اندام های پایین وبالای بدن به وسیله ی دوبزرگ سیاهرگ وارد دهلیزراست می شود.

           خون روشن (اکسیژن دار)دو شش هم به وسیله ی سیاهرگ های ششی به دهلیز چپ می ریزد. 

           می توانید سرخرگ ها وسیاهرگ های عمده را درنزدیک قلب قطع کنیدو قلب را از جایگاه آن

خارج سازید.و بعد مطابق آنچه در مورد قلب گوسفند گفته شد،آن را تشریح کنید.

دستگاه تنفس

دستگاه تنفسی شامل دو شش صورتی است که حالت اسفنجی دارند.روی شش ها را پرده ی دو جداره ی جنب فراگرفته است. به هرشش یک نایژه واردمی شود.دردیواره ی نایژه ها حلقه های

غضروفی وجود دارد.رابطه ی خونی شش ها ئ قلب را یک بار دیگر مورد توجه قرار دهید. برای مشاهده ی تمامی نای باید گردن را برش دهید.درپوست گردن تا زیرآرواره تحتانی برشی طولی ایجاد کنید. پوست را کنار بزنید تا عضلات گردن نمایان شوند. در طرفین گردن و  روی عضلات دوسیاهرگ که خون تیره را ازسر به قلب می آورند دیده می شوند.عضلات سطحی جلوی گردن را با احتیاط بشکافید، تادر زیر آنها نای ودر عقب آن مری را بیابید.

 

      نتیجه

به این ترتیب شما با دستگاه ها و اندام های تشکیل دهنده ی بدن پستانداران آشنا شدید و محل قرار گرفتن هریک را در بدن دانستید.

این آگاهی شما در مورد اندام ها و محل قرار گرفتن آنها راهنمایی خوبی برای تشخیص بیماری های

مربوط به هر اندام می باشد و نیز در هنگام حوادث به شما در امداد رسانی کمک زیادی می کند.

 

اشکالات کتاب علوم تجربی

سال اول

1- در تحقیق کنید صفحه ی 51 یک شکل دوم و سوم مانند هم می باشد وبه نظر می رسد باید در شکل سوم میزان ارتفاع بیش تر باید باشد تا تأثیر ارتفاع بر میزان انرژی را نشان دهد.

2- مقایسه کنید صفحه ی 109 ارتباطی به مطالب این قسمت ندارد واگر این مطلب در درس گوارش سال دوم گنجانده شود بهتر به نظر می رسد.

3- در بخش چهارم کتاب آزمایش، بحث کنید،تحقیق کنید،مشاهده کنید و فکر کنید زیادی گنجانده شده است بطوری که وقت کافی برای بررسی آن ها وجود ندارد لذا در صورت امکان مقداری از این فعالیت ها کاسته شود.